BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU KHÔNG ĐƯỢC NGĂN CHẶN SẼ HỦY HOẠI NHỮNG THÀNH TỰU PHÁT TRIỂN MÀ CHÂU Á DÀY CÔNG MỚI ĐẠT ĐƯỢC — BÁO CÁO MỚI | Asian Development Bank

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU KHÔNG ĐƯỢC NGĂN CHẶN SẼ HỦY HOẠI NHỮNG THÀNH TỰU PHÁT TRIỂN MÀ CHÂU Á DÀY CÔNG MỚI ĐẠT ĐƯỢC — BÁO CÁO MỚI

MA-NI-LA, PHI-LIP-PIN (ngày 14 tháng 7 năm 2017) — Biến đổi khí hậu không được ngăn chặn sẽ mang lại những hậu quả tàn khốc cho các quốc gia ở Châu Á và Thái Bình Dương, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tăng trưởng của các quốc gia này trong tương lai, làm hủy hoại những thành tựu phát triển hiện tại, và làm suy giảm chất lượng đời sống, theo như một báo cáo được Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Viện Nghiên cứu Tác động Biến đổi khí hậu Potsdam (PIK) vừa công bố.

Theo kịch bản phát triển thông thường, dự báo nhiệt độ sẽ tăng thêm tới 6 độ C trên toàn bộ vùng đất rộng lớn của khu vực Châu Á vào cuối thế kỷ này. Một số nước trong khu vực có thể đối mặt với thời tiết nóng dữ dội hơn, với nhiệt độ tăng thêm ở Tát-gi-ki-xtan, Áp-ga-ni-xtan, Pa-ki-xtan và vùng tây bắc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) được dự báo ở mức 8 độ C, theo như báo cáo với nhan đề “Một khu vực nhiều nguy cơ: Các khía cạnh về con người của biến đổi khí hậu ở Châu Á và Thái Bình Dương”.

Sự gia tăng nhiệt độ này sẽ dẫn tới những thay đổi mạnh mẽ trong hệ thời tiết của khu vực, trong các lĩnh vực nông nghiệp và ngư nghiệp, đất đai và hệ sinh thái biển, an ninh trong nước và khu vực, thương mại, phát triển đô thị, di cư và y tế. Một kịch bản như vậy thậm chí còn cho thấy mối đe dọa hiện hữu đối với một số quốc gia trong khu vực và phá hủy mọi hy vọng đạt được sự phát triển đồng đều và bền vững.

Ông Bambang Susantono, Phó Chủ tịch ADB chuyên trách Quản lý Tri thức và Phát triển Bền vững, phát biểu: “Cuộc khủng hoảng khí hậu toàn cầu có lẽ là thách thức lớn nhất mà nhân loại phải đối mặt trong thế kỷ XXI, trong đó khu vực Châu Á - Thái Bình Dương là tâm điểm. Là nơi cư ngụ của hai phần ba số người nghèo trên thế giới, và được coi là một trong những khu vực dễ bị ảnh hưởng nhất bởi biến đổi khí hậu, các quốc gia ở Châu Á - Thái Bình Dương đang có nguy cơ cao nhất rơi vào tình trạng nghèo khổ sâu sắc hơn - và thảm họa - nếu các nỗ lực giảm thiểu và thích nghi không được tiến hành mạnh mẽ và nhanh chóng.”

“Các quốc gia Châu Á nắm giữ tương lai của Trái Đất trong tay mình. Nếu họ lựa chọn bảo vệ bản thân trước tình trạng biến đổi khí hậu nguy hiểm, họ sẽ cứu giúp toàn bộ hành tinh này”, Giáo sư Hans Joachim Schellnhuber, Giám đốc PIK, phát biểu. “Thách thức này có hai mặt. Một mặt, lượng phát thải khí nhà kính của Châu Á phải được giảm bớt theo cách thức sao cho cộng đồng toàn cầu có thể hạn chế sự ấm lên của hành tinh ở mức dưới 2 độ C, như đã nhất trí tại Paris 2015. Nhưng ngay cả việc thích nghi với sự gia tăng nhiệt độ ở mức 1,5 độ C cũng là một nhiệm vụ hết sức nặng nề. Do vậy, mặt khác, các quốc gia Châu Á phải tìm ra những chiến lược để bảo đảm thịnh vượng và an ninh trong bối cảnh biến đổi khí hậu là không thể tránh khỏi trong khuôn khổ phát triển toàn cầu lành mạnh. Nhưng lưu ý rằng việc tiên phong trong cuộc cách mạng công nghiệp sạch, sẽ mang đến cho Châu Á những cơ hội kinh tế chưa từng có. Và tìm ra những chiến lược tối ưu để hóa giải các cú sốc do thay đổi môi trường sẽ giúp Châu Á trở thành nhân tố chủ chốt trong chủ nghĩa đa phương của thế kỷ XXI”.

Dự kiến Châu Á và Thái Bình Dương sẽ hứng chịu các đợt cuồng phong và bão nhiệt đới với cường độ mạnh hơn khi nhiệt độ trung bình toàn cầu gia tăng. Trong kịch bản phát triển thông thường, lượng mưa hàng năm được dự kiến tăng lên hơn 50% tại hầu hết các vùng đất liền trong khu vực, mặc dù những quốc gia như Pa-ki-xtan và Áp-ga-ni-xtan có thể chứng kiến sự suy giảm lượng mưa vào khoảng 20-50%.

Các vùng đất trũng và ven biển trong khu vực sẽ đối mặt với nguy cơ lũ lụt nhiều hơn. Mười chín trong số 25 thành phố có nguy cơ biến mất khi nước biển dâng cao 1m nằm trong khu vực, bảy trong số đó là ở Phi-lip-pin. Tuy nhiên, In-đô-nê-xia mới là quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất trong khu vực do lũ lụt ven biển, với khoảng 5,9 triệu người dự kiến bị ảnh hưởng mỗi năm cho tới năm 2100.

Sự gia tăng mức độ dễ bị tổn thương do lũ lụt và các thảm họa khác sẽ có tác động đáng kể tới khu vực — và thế giới — trên khía cạnh kinh tế. Tổn thất do lũ lụt trên toàn cầu dự kiến tăng từ mức 6 tỷ đô-la trong năm 2005 lên tới 52 tỷ đô-la mỗi năm vào năm 2050. Hơn nữa, 13 trong số 20 thành phố có mức gia tăng thiệt hại do lũ lụt hằng năm cao nhất trong giai đoạn 2005-2050 là ở Châu Á và Thái Bình Dương: Quảng Châu, Thâm Quyến, Thiên Tân, Trạm Giang, và Hạ Môn (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa); Mumbai, Chennai-Madras, Surat, và Kolkata (Ấn Độ); thành phố Hồ Chí Minh (Việt Nam); Jakarta (In-đô-nê-xia); Bangkok (Thái Lan); và Nagoya (Nhật Bản).

Biến đổi khí hậu cũng sẽ khiến sản xuất lương thực trong khu vực gặp nhiều khó khăn hơn và chi phí sản xuất tăng lên. Ở một số quốc gia Đông Nam Á, sản lượng lúa có thể giảm tới 50% vào năm 2100 nếu không có những nỗ lực để thích nghi biến đổi khí hậu. Trong khi đó, phần lớn sản lượng hoa màu ở U-dơ-bê-ki-xtan được dự báo giảm từ 20-50% ngay cả khi nhiệt độ tăng thêm 2 độ C (kịch bản theo Hiệp định Paris). Tình trạng thiếu lương thực có thể làm tăng số trẻ suy dinh dưỡng tại Đông Á lên thêm 7 triệu trẻ, do các chi phí nhập khẩu ở tiểu vùng này nhiều khả năng tăng từ mức 2 tỷ đô-la lên tới 15 tỷ đô-la mỗi năm vào năm 2050.

Các hệ sinh thái biển, nhất là ở Tây Thái Bình Dương, sẽ bị đe dọa nghiêm trọng vào năm 2100. Tất cả các hệ thống rạn san hô trong tiểu vùng sẽ bị phá hủy do tình trạng tẩy trắng san hô hàng loạt nếu nhiệt độ toàn cầu tăng thêm 4 độ C (theo kịch bản phát triển thông thường toàn cầu). Ngay cả khi nhiệt độ toàn cầu tăng thêm 1,5 độ C, dự kiến 89% số rạn san hô sẽ đối mặt với tình trạng mất màu nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động đánh bắt cá và du lịch liên quan tới rạn san hô ở Đông Nam Á.

Biến đổi khí hậu cũng mang đến nguy cơ to lớn đối với sức khỏe con người tại Châu Á và Thái Bình Dương. Hiện tại, đã có 3,3 triệu người chết mỗi năm do những tác động tiêu cực của ô nhiễm không khí ngoài trời, trong đó Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Ấn Độ, Pa-ki-xtan và Băng-la-đét là bốn nước có tỷ lệ tử vong cao nhất do nguyên nhân này. Ngoài ra, số tử vong liên quan tới nhiệt độ cao trong khu vực trong nhóm người cao tuổi được dự kiến tăng lên tới 52.000 ca trong năm 2050 do biến đổi khí hậu, theo dữ liệu của Tổ chức Y tế Thế giới. Số người tử vong do các bệnh gây ra bởi trung gian truyền bệnh như sốt rét và sốt xuất huyết cũng có thể gia tăng.

Biến đổi khí hậu theo kịch bản phát triển thông thường cũng có thể gây gián đoạn các dịch vụ hệ sinh thái chức năng, dẫn tới tình trạng di cư ồ ạt – chủ yếu tới các đô thị - khiến cho các thành phố trở nên đông đúc hơn và các dịch vụ xã hội sẵn có trở nên quá tải.

Hơn nữa, khí hậu ấm hơn trong khu vực có thể đe dọa tới nguồn cung năng lượng. Biến đổi khí hậu có thể làm tăng nguy cơ mất an ninh năng lượng thông qua việc tiếp tục dựa vào các nguồn nhiên liệu hóa thạch không bền vững, giảm công suất của các nhà máy điện địa nhiệt do khan hiếm nước làm mát, và hoạt động không liên tục của các nhà máy thủy điện do lưu lượng nước không ổn định, bên cạnh nhiều yếu tố khác. Tình trạng mất an ninh năng lượng có thể dẫn tới xung đột khi các quốc gia cạnh tranh để giành lấy nguồn cung năng lượng có hạn.

Để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, báo cáo nêu bật tầm quan trọng của việc thực thi những cam kết nêu trong Hiệp định Paris. Các cam kết này bao gồm đầu tư của nhà nước và tư nhân tập trung vào phi các-bon hóa nền kinh tế Châu Á, cũng như triển khai các biện pháp thích nghi biến đổi khí hậu để bảo vệ những nhóm dân cư dễ bị tổn thương nhất của khu vực. Các nỗ lực giảm thiểu và thích nghi biến đổi khí hậu cũng phải được lồng ghép vào các chiến lược phát triển khu vực ở cấp vĩ mô và lập kế hoạch dự án ở cấp độ vi mô trong mọi lĩnh vực, bên cạnh những nỗ lực đổi mới công nghệ và sử dụng năng lượng tái tạo đang diễn ra trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng và giao thông. Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương có cả năng lực và tầm ảnh hưởng để dịch chuyển sang những đường hướng phát triển bền vững, cắt giảm phát thải toàn cầu, và thúc đẩy sự thích nghi, theo như kết luận của báo cáo.

ADB đã phê duyệt mức cao kỷ lục là 3,7 tỷ đô-la cho tài chính khí hậu vào năm 2016, và cam kết gia tăng các khoản đầu tư của mình lên mức 6 tỷ đô-la vào năm 2020.

ADB, có trụ sở chính tại Ma-ni-la, hoạt động với sứ mệnh giảm nghèo ở khu vực Châu Á và Thái Bình Dương thông qua tăng trưởng kinh tế đồng đều, tăng trưởng bền vững với môi trường và hội nhập khu vực. Được thành lập năm 1966, ADB đang kỷ niệm 50 năm quan hệ đối tác phát triển trong khu vực. ADB thuộc sở hữu của 67 thành viên, trong đó có 48 thành viên trong khu vực. Trong năm 2016, tổng tài trợ của ADB là 31,7 tỷ USD, bao gồm 14 tỷ USD đồng tài trợ.

Nhấp vào đây để theo dõi phiên họp báo thông qua đường dẫn xem trực tuyến. Theo dõi cuộc thảo luận trên truyền thông xã hội thông qua#AsiaHeatsUp.